Tác giả LS Nguyễn Anh VănThẩm định LS Nguyễn Thanh BìnhCập nhật Căn cứ: Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi bởi Luật 131/2025/QH15)Trả lời nhanh
Bảo hộ nhãn hiệu là việc Nhà nước công nhận và bảo vệ quyền độc quyền sử dụng một dấu hiệu (tên, logo, hình ba chiều, âm thanh) cho các sản phẩm, dịch vụ đã đăng ký, thông qua Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu do Cục Sở hữu trí tuệ cấp. Văn bằng có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn và gia hạn được nhiều lần.
Điểm mới từ 01/04/2026. Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ rút ngắn thời hạn thẩm định nội dung đơn nhãn hiệu, bổ sung cơ chế thẩm định nhanh (03 tháng) và đơn giản hóa hồ sơ. Xem so sánh quy định cũ và mới.
1. Bảo hộ nhãn hiệu là gì?
Theo khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau. Quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng của Cục Sở hữu trí tuệ (trừ nhãn hiệu nổi tiếng, được bảo hộ trên cơ sở sử dụng).
Nói đơn giản: khi nhãn hiệu được bảo hộ, chỉ bạn (hoặc người bạn cho phép) được dùng dấu hiệu đó cho các sản phẩm đã đăng ký. Người khác dùng dấu hiệu trùng hoặc gây nhầm lẫn là xâm phạm.
2. Vì sao cần bảo hộ nhãn hiệu?
- Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (Điều 90): người nộp trước được ưu tiên, bất kể ai dùng trước (trừ nhãn hiệu nổi tiếng).
- Độc quyền khai thác: sử dụng, cho phép, cấm người khác dùng.
- Tài sản: định giá, góp vốn, chuyển nhượng, li-xăng, nhượng quyền.
- Điều kiện kinh doanh: mở gian hàng chính hãng trên sàn, đàm phán với nhà phân phối.
- Cơ sở xử lý vi phạm: gỡ hàng giả, ngăn sao chép.
3. Điều kiện để nhãn hiệu được bảo hộ
Nhãn hiệu phải (1) là dấu hiệu nhìn thấy được hoặc âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa, và (2) có khả năng phân biệt (Điều 72). Dấu hiệu mô tả, thông dụng, chứa quốc kỳ, quốc huy, tên danh nhân, hoặc trùng nhãn đã nộp trước sẽ bị từ chối.
4. Ai được đăng ký?
Tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu cho hàng hóa mình sản xuất hoặc dịch vụ mình cung cấp (Điều 87). Cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã đều được đăng ký. Tổ chức, cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam phải nộp đơn qua tổ chức dịch vụ đại diện sở hữu công nghiệp.
Xem Đăng ký nhãn hiệu cho cá nhân, hộ kinh doanh.
5. Thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu
- Tra cứuĐánh giá khả năng được bảo hộ.
- Chuẩn bị hồ sơTờ khai, mẫu nhãn, danh mục, phí.
- Nộp đơnTại Cục Sở hữu trí tuệ, trực tiếp hoặc online.
- Thẩm định hình thức01 tháng.
- Công bố, thẩm định nội dungCông bố 02 tháng, thẩm định 05 tháng.
- Cấp văn bằngNộp phí, nhận Giấy chứng nhận.
6. Chi phí bảo hộ nhãn hiệu
| Khoản | Mức tham khảo |
|---|---|
| Lệ phí nhà nước, 1 nhóm (≤ 6 sản phẩm) | khoảng 1.340.000 đ |
| Dịch vụ trọn gói tại Luật Nhân Dân (đã gồm lệ phí) | 2.500.000 đ/nhóm |
| Mỗi nhóm thêm | 1.800.000 đ |
Bảng đầy đủ và công cụ tính: Chi phí đăng ký nhãn hiệu.
7. Thời hạn bảo hộ và gia hạn
Văn bằng có hiệu lực từ ngày cấp đến hết 10 năm kể từ ngày nộp đơn, gia hạn nhiều lần, mỗi lần 10 năm. Đơn gia hạn nộp trong 6 tháng trước ngày hết hạn.
8. Quyền của chủ sở hữu nhãn hiệu
Chủ sở hữu có quyền sử dụng, cho phép người khác sử dụng và ngăn cấm người khác sử dụng nhãn hiệu (Điều 123). Chủ sở hữu cũng có nghĩa vụ sử dụng nhãn hiệu liên tục: không sử dụng 5 năm liên tục không lý do chính đáng có thể bị chấm dứt hiệu lực (Điều 95, 136).
9. Khai thác nhãn hiệu: chuyển nhượng, li-xăng
| Hình thức | Bản chất | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Chuyển nhượng | Bán quyền sở hữu | Khi đăng ký tại Cục |
| Li-xăng | Cho phép sử dụng có thời hạn | Theo thỏa thuận; đăng ký để có giá trị với bên thứ ba |
| Góp vốn | Định giá nhãn hiệu góp vào doanh nghiệp | Kèm thủ tục chuyển nhượng |
10. Khi nhãn hiệu bị xâm phạm
Hành vi xâm phạm là dùng dấu hiệu trùng, tương tự cho sản phẩm trùng, tương tự mà không được phép (Điều 129). Chủ sở hữu có thể áp dụng biện pháp dân sự, hành chính, hình sự hoặc kiểm soát biên giới.
11. Bảo hộ nhãn hiệu ở nước ngoài
Quyền nhãn hiệu có tính lãnh thổ. Muốn bảo hộ ở nước ngoài, đăng ký qua hệ thống Madrid hoặc nộp trực tiếp tại từng nước.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và Luật số 131/2025/QH15.
- Nghị định 100/2026/NĐ-CP và Thông tư 10/2026/TT-BKHCN hướng dẫn Luật Sở hữu trí tuệ (luật sư xác nhận số hiệu trước khi đăng).
Câu hỏi thường gặp
Không đăng ký nhãn hiệu có bị phạt không?
Không. Đăng ký nhãn hiệu là quyền, không phải nghĩa vụ. Nhưng không đăng ký thì bạn không có độc quyền và có thể bị người nộp đơn trước yêu cầu ngừng sử dụng.
Bảo hộ nhãn hiệu ở Việt Nam có hiệu lực ở nước ngoài không?
Không. Quyền nhãn hiệu có tính lãnh thổ; muốn bảo hộ ở nước nào phải đăng ký ở nước đó hoặc qua hệ thống Madrid.
Đơn đang chờ cấp bằng thì nhãn hiệu có được bảo hộ không?
Đơn xác lập quyền ưu tiên so với người nộp sau, nhưng quyền độc quyền để xử lý xâm phạm chỉ phát sinh khi văn bằng được cấp.
Bảo hộ nhãn hiệu khác bảo hộ bản quyền thế nào?
Nhãn hiệu bảo hộ dấu hiệu phân biệt sản phẩm trong kinh doanh, phải đăng ký. Quyền tác giả bảo hộ tác phẩm (ví dụ thiết kế logo) và phát sinh tự động khi tác phẩm được tạo ra.